door Derry Brabbs

Boekbespreking door Arnoud Boerwinkel

 

“Dit boek is bedoeld als eerbetoon aan de erfenis die de middeleeuwse pelgrims aan ons hebben nagelaten: de prachtige kerken en kathedralen, en de indrukwekkende voorbeelden van vakmanschap in hout, steen en glas die hen als het ware weer tot leven hebben gebracht”. Aldus schrijver én fotograaf Derry Brabbs in de inleiding van zijn prachtige fotoboek Pelgrimage.

Ik kocht het boek een paar maanden geleden en begon er meteen enthousiast in te bladeren. Je legt het even weg en een paar dagen later sla je het weer open en lees je weer een inspirerend verhaal over de geschiedenis van de plaatsen langs een van de elf beschreven pelgrimsroutes die er door Europa lopen. En dan die bloedstollend mooie foto’s: het komt maar zelden voor dat de schrijver van een goed geschreven reisboek tevens de maker is van de foto’s. Zeker wanneer die foto’s zo overtuigend de schoonheid van de plaatsen langs al die routes in beeld brengen. Zowel de afstandsfoto’s als de details van de kerken, poorten, bruggen, paleizen en kloosters, maar ook de foto’s van de landschappen, vaak gemaakt in de vroege ochtend of bij laagstaand avondlicht: ze getuigen allemaal van een groot vakmanschap.

 

De beschreven routes vormen geenszins een compleet beeld van alle pelgrimsroutes in Europa en op de selectie daarvan valt zekere wel iets af te dingen. Maar dat doet niets af aan het belang van deze keus. Brabbs beschrijft twee routes in Engeland, waarvan de eerste, de St. Cuthbert’s Way mij volledig onbekend is. Hij is 100 kilometer lang en loopt dicht langs de Schots-Engelse grens van Melrose Abbey, de plaats waar Cuthbert zijn eerste jaren als monnik doorbracht naar Holy Island (aan de Noordzeekust), waar deze onbekende monnik na zijn dood in 687 werd begraven.

De tweede route, de iets bekendere, 212 kilometer lange Pilgrims Way van Winchester via Canterbury naar Dover is eigenlijk een combinatie van twee bestaande routes: de St Withuns Way van Winchester naar Farham en de North Downs Way National Trail van Farham naar Dover.

De derde route, le Chemin de Mont-Saint-Michel loopt over 330 kilometer door Normandië en is ook een combinatie van twee routes die vertrekken vanaf Caen en Rouen en samenkomen bij Falaise. In Rouen – met de hoogste kathedraal van Frankrijk – vond Jeanne d’Arc in 1431 de dood op de brandstapel.

Vervolgens zijn er uitgebreide beschrijvingen van vijf routes, die eigenlijk allemaal Santiago de Compostella als eindpunt hebben: de Via Podensis van Puy-en-Velay (linzen!) naar St-Jean-Pied-de-Port over 740 kilometer. Daarop aansluitend de Camino Frances, 779 kilometer tot aan Santiago. Vervolgens is er de Via de la Plata die de wandelaar deels over een oude Romeinse weg leidt van Sevilla in Andalusië naar Astorga. Daar sluit de route aan op de Camino Frances. En dan zijn er nog twee Duitse Jacobswegen: de Via Coloniensis van Keulen door de Eifel en Luxemburg naar Trier (240 kilometer) en de Münchner Jacobsweg, 290 kilometer van München naar Lindau aan het Bodenmeer. Daar kunnen ze na een tocht over het meer via Geneve aansluiten op de Via Podensis naar hun eindbestemming.

De laatste twee beschreven routes zijn de ons welbekende Via Francigena, verdeeld in drie delen: Canterbury – Pontarlier (400 kilometer), Pontarlier – Grote Sint Bernard (183 kilometer) en tot slot Grote St-Bernard tot Rome (1085 kilometer); en tot slot de Via di Francesco die van Florence naar Rome loopt, maar waarvan alleen het stuk van 179 kilometer tussen La Verna en Assisi wordt beschreven.

 

Waarschijnlijk zou je met gemak een tweede boek kunnen vullen met andere pelgrimsroutes die Europa rijk is (San Benedetto, Ökomenische Pilgerweg, Olavs Trail, de route naar Međugorje in Bosnië – Herzegovina, de Zwarte Madonna van Czestochowa in Polen, om er maar een handvol te noemen), maar dit boek prikkelt zozeer de nieuwsgierigheid en de Wanderlust, dat ik in deze kille decembermaand niet kan wachten om snel mijn wandelschoenen uit het vet te halen. Dove andiamo…?

Pelgrimage. De mooiste pelgrimsroutes in Europa – Derry Brabbs

Uitgeverij Kok – Hardback – 256 blz – ISBN 9789043529273