door Titia Meuwese

De wandelaar die door Frankrijk naar Rome gaat zal de Jura op zijn of haar pad vinden, of je nu de Via Francigena volgt of de GR5. Het is een klein maar fascinerend gebergte. In de tijd van de dinosauriërs was dit een zee, waar kalk werd afgezet. Vervolgens begon een aardkorstplaat met o.a.  het huidige Italië noordwaarts te bewegen. De Alpen werden gevormd en tegelijkertijd werd de Jura omhoog geplooid, alsof je een tafelkleed wegschuift. De zee verdween en er ontstonden in een boog lange dalen. Het gebergte meet 300 bij 65 kilometer en het hoogste punt ligt op 1700 meter. Die lange diepe dalen kennen grote temperatuurverschillen: zowel in Zwitserland als in Frankrijk werden landelijke kouderecords gebroken met -41° C. Maar in de zomer kan het er flink heet zijn.

Het is een dunbevolkt buitengewest met veel prachtig oud sparrenbos en mooie bloemrijke bovenweiden met de beroemde gele gentiaan. En er zijn gemzen. De waterlopen zijn speciaal, omdat het kalk snel erodeert en ondergrondse waterlopen ontstaan. Op strategische punten zie je forten en er is weinig industrie. Wel worden de dure Zwitserse horloges hier gemaakt.

Twee Jura-routes

De twee routes volgen een totaal verschillende weg door de Jura:

De Via Francigna komt door het mooie Besançon, aan de voet van de Jura en kruist dan langs typische kalklandschappen dwars omhoog naar Pontarlier, hoog in de Jura, gaat vervolgens op ongeveer 1150 m. Zwitserland in en daalt dan snel naar 600 m. bij Yverdon. De totale afstand door de Jura is zo’n 75 km.

De GR5 komt van de Vogezen en daalt af naar Belfort op de scheiding met de Jura, een plaats waar veel en heftig is gevochten omdat het een makkelijke toegang tot Frankrijk resp. de Rijnvallei is. Ten zuiden ligt het troosteloze industriegebed van Montbeliard, waar de arme Jura-arbeiders terechtkwamen. Sluipenderwijs kom je dan in de Jura en volg je 200 km de Zwitserse grens. Voor een deel loop je door de kloof van de Doubs en daarna hoog over zo’n plooi.

Alternatieven in Zwitserland

Er is een mooie Jura hoogteroute door Zwitserland. Die kun je vanaf de GR5 makkelijk bereiken door in Goumois omhoog te gaan naar Saignelegier en dan een stuk de Transsuisse te volgen tot Chasseral en dan vier dagen de Jura Hohenweg te volgen tot Sainte Croix. (De Transsuise gaat tot Lugano, maar je loopt wel erg om, omdat je door heel Zwitserland wordt geleid.) Op de website Wanderland Schweiz (www.schweizmobil.ch/de/wanderland.html) zie je nog veel alternatieven die aan elkaar geplakt kunnen worden, zoals een stukje Chemin du Jura Bernois.

In elk geval is er een spectaculair punt in elke Jurawandeling: er komt een moment dat je op je weg naar Rome de laatste Juraplooi op klimt en dan zie je de Alpen voor je liggen. Als je geluk hebt en het is helder weer kun je de hele alpenboog voor je zien. Ik had dat geluk, het was wel niet goed te fotograferen, maar zittend op een bankje voor een hut heb ik dat gebergte met ontzag bekeken voor ik naar Biel afdaalde. Prachtig!